februari 2026 Hoe voorkom je de omstreden box-3-belasting op ongerealiseerde winst?

Er is de afgelopen tijd veel te doen over box 3. Sinds de Tweede Kamer heeft ingestemd met het nieuwe voorstel voor 2028, is de discussie flink opgelaaid. Niet alleen in Nederland, maar ook internationaal klinkt kritiek. Zelfs Elon Musk liet zich negatief uit over het plan om ongerealiseerde koerswinsten te belasten. In eigen land stelde Prins Constantijn, co-founder van Techleap, de (terechte) vraag wat dit betekent voor ons investeringsklimaat.

De politieke discussie is interessant en krijgt straks nog een staartje als de Eerste Kamer zich hier inhoudelijk over moet buigen. Voor veel ondernemers en beleggers is echter vooral de praktische kant van belang. Wat betekenen de plannen concreet voor jouw vermogen? En hoe kun je de belasting op ongerealiseerde winsten voorkomen?

Belasting op papieren winst

Het plan is om vanaf 2028 niet langer een fictief rendement in box 3 te belasten, maar het werkelijke rendement. Dat klinkt op het eerste gezicht logisch en eerlijk. De reden dat het voorstel nationaal en internationaal veel kritiek krijgt, is dat ook niet-gerealiseerde waardestijgingen straks worden belast. Fiscalisten noemen dit ook wel vermogensaanwinstbelasting. Als jouw aandelenportefeuille in waarde stijgt, moet je daar elk jaar belasting over betalen, ook als je in dat jaar niets hebt verkocht. Je betaalt dus belasting over winst die alleen op papier bestaat.

Geen liquide middelen

Wanneer je die belasting niet kunt betalen uit andere liquide middelen, zul je (een deel van) je beleggingen noodgedwongen moeten verkopen om de belasting te voldoen. Voor langetermijnbeleggers, bijvoorbeeld in start-ups of scale-ups, voelt dat wrang. Juist bij dit soort investeringen kies je er vaak bewust voor om niet tussentijds te verkopen, zodat een onderneming kan doorgroeien.

Het gemiste rente-op-rente-effect

De nieuwe box 3-belasting beperkt ook het rente-op-rente-effect. Normaal groeit vermogen als een sneeuwbal: je hebt rendement op je inleg maar ook op eerder opgebouwd rendement. Als je jaarlijks belasting betaalt over ongerealiseerde winst, kun je dat deel niet opnieuw investeren. Daardoor groeit je vermogen minder hard en zal de sneeuwbal op het eind dus minder groot zijn.

Een rekenvoorbeeld

Kapé Breukelaar van Fiscalert heeft uitgerekend wat het verschil is. Stel: je belegde in 1979 met (omgerekend) €100.000, belegde dat volledig in aandelen (MSCI World) en je had jaarlijks 0,5% aan kosten. In het oude box 3-stelsel, waarbij je elk jaar belasting betaalt over een fictief rendement, zou dat bedrag in 2025 ongeveer €5,6 miljoen waard zijn. Als, zoals de Tweede Kamer nu wilt, ongerealiseerde waardestijgingen jaarlijks belast werden, zou dat bedrag in 2025 slechts gegroeid zijn naar 1,9 miljoen. Dat is nog steeds veel geld, maar 3,7 miljoen minder (!) dan het oude box-3 stelsel. Een vermogensaanwinstbelasting neemt dus een flinke hap uit je rendement.

Hoe werkt dat binnen een beleggings-BV?

Zijn er dan geen alternatieven mocht de Eerste Kamer, ondanks alle kritiek, straks toch akkoord gaat met dit voorstel? Ja, je kunt je vermogen eventueel naar een BV verplaatsen zodat het niet langer in box 3 valt. In de BV mag je jouw aandelen waarderen op kostprijs of lagere marktwaarde. Je mag dus wel een voorziening maken voor verliezen, maar hoeft de winsten nog niet te nemen. Dat zorgt ervoor dat je pas hoeft af te rekenen als je de aandelen met winst hebt verkocht én nadat het geld op je rekening staat. In de tijd dat je de aandelen had, heb je bovendien ook meer kunnen profiteren van het rente-op-rente-effect.

Meer weten?

Of een beleggings-BV de beste keuze is, dat hangt ervan af. Dat is namelijk niet altijd zo. In een apart artikel leggen we uit welke overwegingen een rol kunnen spelen bij de keuze tussen box 3 en box 2 (beleggen via een BV). We bespreken onder andere:

Vooruitdenken in plaats van afwachten

De wetgeving is nog niet definitief en er zal ongetwijfeld nog veel over worden gesproken. Maar het is goed dat jij als ondernemer of particulier al een stap verder bent en onderzoekt hoe je het slimmer kunt aanpakken! Wil je weten wat in jouw situatie verstandig is? Dan is het belangrijk om je niet blind te staren op het belastingtarief maar in je overwegingen aandacht te hebben voor het hele plaatje. We denken graag met je mee!